Ανακοινωσεις

Οκτώβριος 2, 2017

  ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

                               ΝΠΔΔ

 

Αριθμ. Πρωτ. 3559

 

Προς : Φαρμακευτικοί Σύλλογοι της Χώρας

 

Θέμα: «Δεκτή από τον Υπουργό Υγείας η νομική γνωμοδότηση του Π.Φ.Σ. για την χορήγηση αδειών λειτουργίας φαρμακείου μετά την απόφαση του ΣτΕ»

 

Δυνάμει της υπ’ αριθμόν πρωτοκόλλου Γ5(β)/Γ.Π./οικ.72707/28.9.2017 Εγκυκλίου του Υπουργού Υγείας κ. Ανδρέα Ξανθού, έγινε δεκτή η υπ’ αριθμόν πρωτοκόλλου 3065/29.8.2017 Γνωμοδότηση του Νομικού Συμβούλου του Π.Φ.Σ., Ηλία Δημητρέλλου με θέμα «Νομικό Σημείωμα για την έκδοση αδειών λειτουργίας φαρμακείου από τις οικείες Περιφέρειες μετά την ακύρωση της ΚΥΑ για το ιδιοκτησιακό από το ΣτΕ».

Έτσι, στην ως άνω Εγκύκλιο αναφέρεται ότι κατόπιν της υπ’ αριθμόν 1804/2017 αποφάσεως της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας, δυνάμει της οποίας ακυρώθηκε η υπ’ αριθμόν Γ5(β)/Γ.Π.οικ.36277/20.5.2016 απόφαση των Υπουργών Υγείας και Οικονομικών «Ρυθμίσεις επαγγέλματος φαρμακοποιού – Ίδρυση φαρμακείου» είναι δυνατή η έκδοση ατομικών διοικητικών πράξεων που δεν εδράζονται στην ακυρωθείσα ΚΥΑ, αλλά σε λοιπές διατάξεις της φαρμακευτικής νομοθεσίας.

Ειδικότερα είναι δυνατή η χορήγηση της άδειας λειτουργίας επί αιτήσεων:

α) που βασίζονται στα άρθρα 4 και 5 του Ν. 1963/1991 (ΦΕΚ Α΄ 138) μετά από ήδη χορηγηθείσα άδεια ιδρύσεως (είτε επί κενής θέσεως, είτε κατ’ εξαίρεση των πληθυσμιακών κριτηρίων επί σκοπώ της συστέγασης του άρθρου 7 παρ. 6 του Ν. 1963/1991 ή του άρθρου 36 παρ. 6 του Ν. 3918/2011),

β) για τη μεταφορά ήδη λειτουργούντος φαρμακείου σε νέο κατάστημα,

γ) για τη συστέγαση ήδη λειτουργούντων φαρμακείων στο ίδιο κατάστημα (παρ. 1 του άρθρου 7 του Ν. 1963/1991),

δ) για την έγκριση συνέχισης λειτουργίας φαρμακείου μετά από αποσυστέγαση (οιασδήποτε μορφής συστέγαση), και

ε) για την έγκριση διατήρησης σε λειτουργία φαρμακείου ως κληρονομικού.

Τέλος αναφέρεται ότι θα υπάρξει από μέρους του Υπουργείου νομοθετική πρωτοβουλία για την διατήρηση σε ισχύ αδειών ίδρυσης, που έχουν χορηγηθεί βάσει της ακυρωθείσας ΚΥΑ, εφόσον δεν έχουν προσβληθεί παραδεκτώς, ήτοι εφόσον δεν καλύπτονται από το τεκμήριο νομιμότητας.

Είμαστε στην διάθεσή σας για οποιαδήποτε διευκρίνηση.

 

Με εκτίμηση

                

             Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                                      Ο ΓΕΝ. ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ

 

                                                                      

ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ                                       ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΖΗΚΑΣ

 

Posted in Uncategorized by
Οκτώβριος 1, 2017

ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ

Σας ενημερώνουμε ότι , στο πλαίσιο επιβεβλημένων εργασιών αναβάθμισης λογισμικού, οι
οποίες προκύπτουν από την ενεργοποίηση εγκεκριμένων κωδικών ΕΑΝ βάσει του
Ν.4486/7.08.2017, δεν δύναται προσωρινά να καταχωρηθούν εκτελέσεις
γνωματεύσεων στο eΔΑΠΥ Παροχών από 1/10/2017.

Για τις γνωματεύσεις που θα εκτελεστούν μέχρι την επανενεργοποίηση του συστήματος, θα
συμπληρώνονται:

α)στο εμπρός κενό μέρος της ηλεκτρονικής ιατρικής γνωμάτευσηςόταν ο παραλαβών
προσέρχεται στην έδρα του παρόχου , «Παρελήφθησαν την ΗΗ/ΜΜ/ΥΥΥ – Ο Παραλαβών
(Ονοματεπώνυμο και Υπογραφή)» από τον παραλαβόντα.
β) στις περιπτώσεις αποστολής με ταχυμεταφορά, ο παραλαβών υπογράφει σε χειρόγραφη
εκτέλεση, η οποία θα επιστρέφεται στο πάροχο, για να επισυνάπτεται στην εκτέλεση στο
eΔΑΠΥ Παροχών, αντίγραφο της οποίας θα διατηρεί ο ασφαλισμένος στο βιβλιάριο του. Στη
περίπτωση, που δεν παραλαμβάνει ο ασφαλισμένος, αλλά άλλο πρόσωπο, συμπληρώνεται
και το ειδικό έντυπο στοιχείων.
γ) Υπογραφή και σφραγίδα του παρόχου.

Με την επανενεργοποίηση του συστήματος, οι εκτελεσμένες γνωματεύσεις, θα πρέπει να
καταχωρηθούν στο eΔΑΠΥ Παροχών και να υποβληθούν, με τη γνωστή υφιστάμενη
διαδικασία.
Επισημαίνεται ότι, η εφαρμογή έκδοσης Γνωμάτευσης Παροχών ΕΚΠΥ συνεχίζει να
λειτουργεί κανονικά, αλλά στο εξής, αυτόματα, δε θα επιτρέπεται να επαναληφθεί η
έκδοση επόμενης γνωμάτευσης, παρά μόνο πέντε (5) ημέρες πριν ολοκληρωθεί το
διάστημα, που καλύπτεται από την προηγούμενη γνωμάτευση (Ημερομηνία Διάρκειας
Ισχύος Από – Έως). Δεν θα επιτρέπεται η έκδοση γνωμάτευσης με Ημερομηνία Διάρκειας
Ισχύος Από, προγενέστερη της ημερομηνίας ιατρικής εξέτασης (επίσκεψης). Επίσης, στο
κάτω μέρος κάθε γνωμάτευσης αναγράφεται το διάστημα, στο οποίο αυτή δύναται να
εκτελεστεί.
Αντίστοιχη ενημέρωση λαμβάνετε, με μήνυμα στην οθόνη, τόσο κατά
τη διαδικασία της ηλεκτρονικής έκδοσης, όσο και της εκτέλεσης γνωμάτευσης.

ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

 

Posted in Uncategorized by
Οκτώβριος 1, 2017

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

ΑΘΗΝΑ 1.10.2017

                                                                                                                                                                          ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ 

       Σύμφωνα  με ανακοίνωση του ΕΟΠΥΥ, που εκδόθηκε αργά σήμερα το μεσημέρι :

    1.   Εφεξής ( από 1/10/2017 )  ελέγχεται η ημερομηνία έκδοσης των ιατρικών γνωματεύσεων με την ενεργοποίηση  ” κόφτη “. Γίνεται επομένως αντιληπτό ότι όλες οι εκδιδόμενες γνωματεύσεις θεωρούνται πλέον  ” ορθώς εκδοθείσες ως προς το χρόνο έκδοσής τους ” και άρα δεν υφίσταται κίνδυνος περικοπής για τον συγκεκριμένο λόγο .

Επιλύεται  λοιπόν  ένα από τα πάγια αιτήματα  του ΠΦΣ για την αποφυγή  άδικων περικοπών .

ΔΕΙΤΕ ΤΗΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΟΠΥΥ ΕΔΩ
 2.  Επίσης από 1/10/2017   και για χρονικό διάστημα που δεν καθορίστηκε ακόμη από τον ΕΟΠΥΥ , στην εφαρμογή e-ΔΑΠΥ παροχών δεν θα υπάρχει δυνατότητα καταχώρησης εκτελεσμένων γνωματεύσεων , προκειμένου να πραγματοποιηθεί η εισαγωγή στην εφαρμογή των εγκεκριμένων κωδικών προϊόντων ( Ε Α Ν -ΕΚΑΠΤΥ) .
Για το προαναφερόμενο χρονικό διάστημα , οι γνωματεύσεις που είναι σε ισχύ ως προς την εκτέλεσή τους , εκτελούνται χωρίς δυνατότητα καταχώρησης , η οποία θα είναι δυνατή με το άνοιγμα εκ νέου της εφαρμογής .

Προσωρινά κατά την εκτέλεση των γνωματεύσεων αυτών θα τίθενται  στο εμπρός κενό μέρος της ηλεκτρονικής ιατρικής γνωμάτευσης  η ημερομηνία εκτέλεσης , η υπογραφή παραλήπτη καθώς και η υπογραφή  φαρμακοποιού  και η σφραγίδα  φαρμακείου .

ΟΙ ΥΠΟΒΟΛΕΣ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ ΔΕΝ ΕΠΗΡΕΑΖΟΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΙΣ ΠΑΡΑΠΑΝΩ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΚΑΙ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΚΑΝΟΝΙΚΑ .

Εκ του ΠΦΣ

Posted in Uncategorized by
Σεπτέμβριος 28, 2017
Ρεπορτάζ ΔΗΜΗΤΡΑ ΕΥΘΥΜΙΑΔΟΥ 
Αυξήσεις-φωτιά έφερε τελικά η απελευθέρωση των τιμών των Μη Συνταγογραφούμενων Φαρμάκων (ΜΗΣΥΦΑ), των σκευασμάτων που διατίθενται χωρίς συνταγή γιατρού. Η περιβόητη απελευθέρωση των τιμών, η οποία ψηφίστηκε το 2014 με νόμο που είχε φέρει ο τότε υπουργός Ανάπτυξης, Κωστής Χατζηδάκης, και προβλεπόταν να τεθεί σε εφαρμογή από 1/1/2017, αντί να φέρει μειώσει εκτίναξε τις τιμές. Το «Έθνος» παρουσιάζει σήμερα για πρώτη φορά τις…..
….. καταγραφές που έκαναν μέλη του Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου (ΠΦΣ) με τη βοήθεια μεγάλων φαρμακαποθηκών. Οπως προκύπτει από τη λίστα, οι χονδρικές τιμές έχουν αρχίσει να παίρνουν την ανιούσα, ήδη από το πρώτο 9μηνο της εφαρμογής της απελευθέρωσης.
Αξιοσημείωτο είναι ότι αφού αυξήθηκαν οι τιμές χονδρικής πώλησης, αντίστοιχα ακρίβυναν και τα φάρμακα που φτάνουν στον πάγκο του φαρμακείου, αφού το κόστος μετακυλίεται και στους πολίτες που πληρώνουν από την τσέπη τους τα ΜΗΣΥΦΑ. Και οι αυξήσεις επηρεάζουν το πορτοφόλι όλων των πολιτών, καθώς οι τιμές είναι κοινές σε όλη την Ελλάδα για τα ΜΗΣΥΦΑ.

Ενδεικτικές τιμές 
Πάντως αναμένεται και ο Εθνικός Οργανισμός Φαρμάκων (ΕΟΦ) να γνωστοποιήσει άμεσα τις ενδεικτικές τιμές που προτείνει έπειτα από σχετικό αιτημάτων φαρμακευτικών εταιρειών. Κάτι που προβλέπεται και από σχετική υπουργική απόφαση. Να υπενθυμιστεί ότι ο νόμος ο οποίος ψηφίστηκε ήρε την κρατική διατίμηση από 1/1/2017, δηλαδή το κράτος σταμάτησε να ορίζει τις τιμές όπως έκανε στο παρελθόν. Με βάση την επιχειρηματολογία της τότε κυβέρνησης, η απελευθέρωση αποτελούσε παλαιότερη μνημονιακή δέσμευση και έπρεπε να τηρηθεί προκειμένου να μειωθούν οι τιμές. Πάντως οι έντονες αντιδράσεις των φαρμακοποιών, που μιλούσαν για αυξήσεις που θα φέρει η ρύθμιση, δεν είχαν εισακουστεί.
Οι τιμές που παρουσιάζει σήμερα το «Εθνος» είναι χονδρικής και είναι πριν και μετά την απελευθέρωση. 
Οπως προκύπτει από την επεξεργασία των στοιχείων, 50 κωδικοί φαρμάκων παρουσίασαν μεταβολή στην τιμή τους το πρώτο 9μηνο του 2017. Από αυτούς: 
■ οι 49 κωδικοί (98%) παρουσίασαν αύξηση τιμής, 
■ οι 14 κωδικοί (28%) παρουσίασαν αύξηση τιμής άνω του 10%, 
■ οι 9 κωδικοί (18%) εμφάνισαν αύξηση τιμής άνω του 20% -μέχρι και… 160%, 
■ μόλις 1 κωδικός (2%) παρουσίασε μείωση τιμής 4,88%.
Στις αυξήσεις εντοπίζονται φάρμακα καθημερινής χρήσης που κυκλοφορούν και στη χώρα μας επί σειρά ετών, ενώ παράγοντες της αγοράς εκτιμούν ότι οι αυξήσεις είναι εξαιρετικά πιθανό να συνεχιστούν και το επόμενο διάστημα, καθώς δεν υπάρχει ο περιορισμός του ελέγχου από το κράτος. Πάντως, ο πρόεδρος του Συνδέσμου Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδοε (ΣΦΕΕ), Πασχάλης Αποστολίδης, μιλώντας στο «Εθνος» επισημαίνει ότι ο ανταγωνισμός θα ευνοήσει τελικά τους πολίτες: «Ο ΣΦΕΕ με βάση την ισχύουσα νομοθεσία τάσσεται υπέρ της απελευθέρωσης των τιμών των ΜΗΣΥΦΑ, δεδομένου ότι η αγορά και οι κανόνες του ανταγωνισμού θα λειτουργήσουν προς όφελος των πολιτών» σημειώνει.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Εταιρειών Φαρμάκων Ευρείας Χρήσης (ΕΦΕΧ), Βασίλης Σερέτης, από την πλευρά του, ναι μεν θεωρεί ότι οι τιμές των ΜΗΣΥΦΑ δεν πρέπει να είναι καθηλωμένες καθότι υπάρχει ο κίνδυνος απόσυρσής τους από την αγορά, αλλά από την άλλη συστήνει στα μέλη του Συνδέσμου να κινηθούν με τα δεδομένα της οικονομικής ασφυξίας που υπάρχει στη χώρα.
Ο κ. Σερέτης αναφέρει στο «Εθνος»: «Σέβομαι την ανάγκη βιωσιμότητας των προϊόντων των εταιρειών ώστε να μην έχουμε αποσύρσεις από την αγορά και υποκατάσταση με άλλα ακριβότερα και ενίοτε αποζημιούμενα, αλλά εξίσου σέβομαι και τη δημοσιονομική συγκυρία της χώρας. Γι’ αυτό, τόσο τώρα όσο και στο παρελθόν έχουμε συστήσει στα μέλη μας να είναι μετριοπαθείς στην προσαρμογή στο σύστημα των ελεύθερων τιμών. Αυτό ως θεσμικό όργανο το έχω πει πολλές φορές».
«Ο κλάδος είχε προειδοποιήσει για τις αυξήσειε» τονίζει ο πρόεδρος του ΠΦΣ, Κυριάκος Θεοδοσιάδης: «Οπως είχαμε προβλέψει και προειδοποιήσει, οι φαρμακοβιομήχανοι χωρίς καμία έγκριση ή προειδοποίηση ανεβάζουν τις χονδρικές τιμές των ΜΗΣΥΦΑ απεριόριστα, όσο θέλουν και τους συμφέρει. Οπως είναι αντιληπτό, αυτό θα οδηγήσει αναπόφευκτα σε αύξηση της τιμής την οποία πληρώνουν οι καταναλωτές».
Ο ειδικός γραμματέας του Φαρμακευτικού Συλλόγου Αττικής, Γιάννης Δαγρές, κατακεραυνώνει την πρωτοβουλία της προηγούμενης κυβέρνησης να προχωρήσει στην απελευθέρωση τιμών των ΜΗΣΥΦΑ: «Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά. Η πολυθρύλητη απελευθέρωση των τιμών στα ΜΗΣΥΦΑ είχε συνοδευτεί από υποσχέσεις ότι δήθεν θα ρίξει τις τιμές και θα ωφεληθεί ο κόσμος. Τελικά η απελευθέρωση έγινε, αλλά αντί να πέσουν οι τιμές αυξήθηκαν εις βάρος της τσέπης του πολίτη. Πρόκειται για μία “μεταρρύθμιση” η οποία εξαπάτησε τον κόσμο και απέτυχε παταγωδώς».
Να σημειωθεί ότι ο υπουργός Υγείας σε τοποθέτησή του στο παρελθόν είχε τονίσει πως εάν η απελευθέρωση των τιμών δεν επιφέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα για τους πολίτες, τότε θα επανεξετάσει το θέμα από την αρχή ·
ΕΘΝΟΣ 28/9/2017
Posted in Uncategorized by
Σεπτέμβριος 27, 2017

Τα χρηματα του Ιουλιου θα ειναι στους λογαριασμους μας την Πεμπτη 28/9/2017.

Posted in Uncategorized by
Σεπτέμβριος 27, 2017

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΟΣ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ

                               ΝΠΔΔ

 

Αριθμ. Πρωτ. 3474

 

Προς : 1. Υπουργός Υγείας, κ. Ανδρέας Ξανθός

  1. 2. Φαρμακευτικοί Σύλλογοι της Χώρας

 

Θέμα: «Νομική Γνωμοδότηση για το ιδιοκτησιακό των φαρμακείων μετά την υπ’ αριθμόν 1804/2017 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ»

 

Ως είναι γνωστό, δυνάμει της υπ’ αριθμόν 1804/2017 αποφάσεως της Ολομέλειας του Συμβουλίου της Επικρατείας έγινε δεκτή η αίτηση ακυρώσεως του
Πανελλήνιου Φαρμακευτικού Συλλόγου και ακυρώθηκε η υπ’ αριθμόν Γ5(β)/Γ.Π.οικ.36277/20.5.2016 απόφαση των Υπουργών Υγείας και Οικονομικών «Ρυθμίσεις επαγγέλματος φαρμακοποιού – Ίδρυση φαρμακείου». Ομοίως, κατά της ανωτέρω ΚΥΑ είχαν προσφύγει οι Φαρμακευτικοί Σύλλογοι Αττικής και Θεσσαλονίκης. Η πλέον σημαντική πρόβλεψη στην ακυρωθείσα πια ΚΥΑ ήταν άνευ άλλου η παροχή της δυνατότητας χορηγήσεως της άδειας ιδρύσεως φαρμακείου (νεοϊδρυόμενου) σε κάθε φυσικό πρόσωπο που είναι πολίτης κράτους – μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης, καθώς και σε συνεταιρισμούς φαρμακοποιών που είναι μέλη της ΟΣΦΕ κατόπιν αιτιολογημένης γνώμης της Ομοσπονδίας.

Μάλιστα, η αίτηση ακυρώσεως εισήχθη στην Ολομέλεια του Δικαστηρίου, κατόπιν σχετικής πράξεως του Προέδρου του Συμβουλίου της Επικρατείας, λόγω της ακριβώς της σπουδαιότητάς της.

Για τους λόγους που θα αναλυθούν κάτωθι, πρόκειται για μία πολύ σημαντική απόφαση, η οποία φρονώ ότι θα πρέπει να αποτελέσει (σε συνδυασμό με προγενέστερες αποφάσεις του ιδίου Δικαστηρίου αλλά και του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης) αφενός μεν οδηγό για την ελληνική Πολιτεία τα επόμενα χρόνια αναφορικά με το ιδιοκτησιακό των φαρμακείων, αφετέρου δε φρένο σε όσους ονειρεύονται (ή και ορέγονται) την άλωση των φαρμακείων από αγνώστης προελεύσεως συμφέροντα.

Πόσω μάλλον, όταν η απόφαση αυτή ελήφθη με συντριπτική πλειοψηφία (μόνο δύο Σύμβουλοι μειοψήφησαν).

Και ναι μεν, η Ολομέλεια του ΣτΕ έκανε δεκτή την αίτηση ακυρώσεως του Π.Φ.Σ. καθώς η κατ’ επίκληση της εξουσιοδοτικής διατάξεως του άρθρου 2 παρ. Δ υποπαρ. Δ12 στοιχείο 18 του ν. 4336/2015 προσβαλλόμενη ΚΥΑ είναι ανίσχυρη διότι έχει εκδοθεί από αναρμόδιο κατά το Σύνταγμα όργανο, η ανωτέρω όμως απόφαση περιέχει λίαν σημαντικές και ουσιαστικές παραδοχές για το ιδιοκτησιακό των φαρμακείων και την προστασία της Δημόσιας Υγείας. Το Δικαστήριο δεν χρειάστηκε να εξετάσει τους υπόλοιπους λόγους ακυρώσεως που προέβαλε ο Π.Φ.Σ., καθώς έκανε δεκτή την αίτηση ακύρωσης για τον πρώτο – ανωτέρω – προβαλλόμενο λόγο ακυρώσεως.

Έτσι η απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ μετά από διεξοδική αναφορά όλων των κείμενων διατάξεων της φαρμακευτικής νομοθεσίας έκρινε ότι το θέμα της νομοθετικής προβλέψεως περί λειτουργίας των φαρμακείων και των θετικών και αρνητικών προϋποθέσεων για τη χορήγηση άδειας ιδρύσεως φαρμακείου «είναι ιδιαιτέρως σημαντικό αφού, όπως έχει γίνει δεκτό, η άσκηση επαγγελματικής δραστηριότητας, που συνίσταται στην παροχή υπηρεσιών υγείας- όπως είναι και η άσκηση του επαγγέλματος του φαρμακοποιού – επιτρέπεται μόνον σε όσα πρόσωπα έχουν τα προσόντα εκείνα, τα οποία ο νομοθέτης έχει κρίνει, σε εκπλήρωση της επιταγής του άρθρου 21 παρ. 3 του Συντάγματος, ότι είναι αναγκαία, προκειμένου να εξασφαλίζεται η παροχή στους πολίτες υπηρεσιών υγείας υψηλού επιπέδου (ΣτΕ 1790/2016, 1634/2009, 2267/2005 επταμ) ενόψει και του ότι τα φαρμακεία αποτελούν ιδιότυπα καταστήματα, στα οποία συνδυάζεται η εμπορική εκμετάλλευση με την υπεύθυνη επιστημονική δραστηριότητα (ΣτΕ 228-29, 420-24/2014 Ολομ.)

Το δε άρθρο 21 παρ. 3 του Συντάγματος ορίζει ότι «Το Κράτος μεριμνά για την υγεία των πολιτών και παίρνει ειδικά μέτρα για την προστασία της νεότητας, του γήρατος, της αναπηρίας και για την περίθαλψη των απόρων

Εν προκειμένω δηλαδή, θεωρώ ότι ακολουθώντας την πλούσια νομολογία του εν λόγω Δικαστηρίου (αλλά και τις αποφάσεις του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης), η Ολομέλεια του ΣτΕ δυνάμει της ανωτέρω αποφάσεως, εισερχόμενη και στην ουσία (έστω και εμμέσως), κατέστησε σαφές προς κάθε ενδιαφερόμενο ότι η συνταγματική επιταγή περί παροχής στους πολίτες υπηρεσιών υγείας υψηλού επιπέδου εξασφαλίζεται μόνο από τους φαρμακοποιούς ιδιοκτήτες των φαρμακείων τους, δοθέντος ότι όπως έχει δεκτό σε προηγούμενη απόφαση «τα φαρμακεία δεν αποτελούν αμιγώς εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά ιδιότυπα καταστήματα, στα οποία συνδυάζεται η υπεύθυνη επιστημονική δραστηριότητα και η κοινωνική αποστολή με την εμπορική εκμετάλλευση» (ΣτΕ Ολομ. 229/2014).

Λαμβανομένων των ανωτέρω υπ’ όψιν και ιδίως ότι σύμφωνα με την κείμενη φαρμακευτική νομοθεσία τα της ασκήσεως του επαγγέλματος του φαρμακοποιού, καθώς και τα ζητήματα λειτουργίας και δεοντολογίας ρυθμίζονταν με τυπικούς νόμους ή το πολύ με προεδρικά διατάγματα εκδιδόμενα κατ’ εξουσιοδότηση νόμου, η Ολομέλεια του ΣτΕ απεφάνθη ότι «το θέμα τούτο ρυθμιζόμενο πριν με διάταξη νόμου (το αντικατασταθέν άρθρο 1 του ν. 1963/1991 και το καταργηθέν άρθρο 6 του ν. 328/1976) θα μπορούσε, επιτρεπτώς, να ρυθμισθεί μόνο με κανονιστικό προεδρικό διάταγμα, ερειδόμενο επί νομίμου, κατά τα προεκτεθέντα νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως και μετά από επεξεργασία αυτού από το Συμβούλιο της Επικρατείας (πρβλ. ΣτΕ 1749/2016 Ολομ.)».

Συνεπώς, κρίθηκε ότι μόνο με Προεδρικό Διάταγμα, το οποίο θα πρέπει να τύχει επεξεργασίας από το Συμβούλιο της Επικρατείας, δύναται να ρυθμιστούν τα ζητήματα περί λειτουργίας των φαρμακείων και των θετικών και αρνητικών προϋποθέσεων για τη χορήγηση άδειας ιδρύσεως φαρμακείου. Η πρόβλεψη περί επίβλεψης και επιστασίας του ΣτΕ αποτελεί άνευ άλλου ασπίδα για τυχόν νομοθετικές ακροβασίες και αυθαιρεσίες που έρχονται σε αντίθεση με την κείμενη φαρμακευτική νομοθεσία και το ενωσιακό κεκτημένο. 

Ενδεχομένως όμως η πιο σημαντική παρέμβαση (για εθνικούς λόγους και για ζητήματα μάλιστα ευρύτερα του ιδιοκτησιακού των φαρμακείων) της αποφάσεως του ΣτΕ αποτελεί η κατηγορηματική αναφορά ότι οιαδήποτε συμφωνία, δέσμευση ή υποχρέωση που αναλαμβάνει η οιαδήποτε ελληνική κυβέρνηση, δεν αναιρεί και την υποχρέωση τηρήσεως των συνταγματικών κανόνων περί νομοθετήσεως.

Συγκεκριμένα εδέχθη η απόφαση ότι : «Δεν μπορεί δε, τέλος, να θεωρηθεί ότι αποτελεί επαρκές εξουσιοδοτικό έρεισμα για την έκδοση της υπουργικής αυτής αποφάσεως το άρθρο 3 του ίδιου νόμου 4336/2015, με το οποίο κυρώνεται η Συμφωνία Δημοσιονομικών Στόχων και Διαρθρωτικών Μεταρρυθμίσεων μεταξύ της Ελληνικής Δημοκρατίας και των δανειστών, όπου προβλέπεται ρητή υποχρέωση της Χώρας να καταργήσει το υπάρχον νομοθετικό καθεστώς αδειών ιδρύσεως και λειτουργίας φαρμακείων, διότι με την διάταξη αυτή απλώς αναλαμβάνεται υποχρέωση θεσπίσεως των αναγκαίων ρυθμίσεων, οι οποίες όμως πρέπει να είναι σύμφωνες προς τους κανόνες νομοθετικής εξουσιοδοτήσεως που προβλέπει το Σύνταγμα, αφού η ανάληψη διεθνών υποχρεώσεων από την Χώρα δεν αναιρεί και την υποχρέωση τηρήσεως των συνταγματικών κανόνων περί νομοθετήσεως, ούτε μπορεί να καταστεί συγκεκριμένη η εξουσιοδοτική αυτή διάταξη με παραπομπή σε συνοδευτικά του εξουσιοδοτικού νομοθετήματος κείμενα.»

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι η υπ’ αριθμόν 1804/2017 απόφαση της Ολομέλειας του ΣτΕ αποτελεί συνέχεια προηγούμενων αποφάσεων του εν λόγω Δικαστηρίου, οι οποίες αναδεικνύουν το έντονο κρατικό ενδιαφέρον για τη ρύθμιση τόσο της ασκήσεως όσο και της προσβάσεως στο επάγγελμα του φαρμακοποιού, το οποίο συνδέεται αρρήκτως με την προστασία της δημόσιας υγείας.

Έτσι σύμφωνα με την υπ’ αριθμόν 229/2014 απόφαση της Ολομελείας του ΣτΕ έγινε δεκτό ότι «τα φαρμακεία δεν αποτελούν αμιγώς εμπορικές επιχειρήσεις, αλλά ιδιότυπα καταστήματα, στα οποία συνδυάζεται η υπεύθυνη επιστημονική δραστηριότητα και η κοινωνική αποστολή με την εμπορική εκμετάλλευση. Περαιτέρω, εκ του λόγου ότι τα διατιθέμενα στα φαρμακεία αγαθά, αναγκαία για τη διαφύλαξη και την αποκατάσταση της ανθρώπινης υγείας, είναι ζωτικής σπουδαιότητος για το κοινωνικό σύνολο, υφίσταται έντονο κρατικό ενδιαφέρον για τη ρύθμιση τόσο της ασκήσεως όσο και της προσβάσεως στο επάγγελμα του φαρμακοποιού, το οποίο συνδέεται αρρήκτως με την προστασία της δημόσιας υγείας. Συνεπώς, η εξασφάλιση της βιωσιμότητος των φαρμακείων, και μάλιστα υπό συνθήκες λειτουργίας τους εκτός όρων ελεύθερου ανταγωνισμού, καθώς και η ορθολογική και ισόρροπη κατανομή τους σε ολόκληρη την Χώρα, προκειμένου να εξασφαλίζεται ο άμεσος και με ποιοτικά εχέγγυα εφοδιασμός του συνόλου του πληθυσμού με τα αναγκαία φάρμακα, αποτελούν επιτακτικούς λόγους δημοσίου συμφέροντος, οι οποίοι δικαιολογούν την επιβολή περιορισμών όχι μόνο στην άσκηση, αλλά και στην πρόσβαση στο επάγγελμα του φαρμακοποιού προσώπων που συγκεντρώνουν, κατ’ αρχήν, τα νόμιμα προσόντα για την άσκησή του. Συνεπώς, εκτός των προαναφερθέντων λόγων, και ο σκοπός της αποτροπής του κινδύνου σοβαράς διαταράξεως της οικονομικής ισορροπίας του συστήματος κοινωνικής ασφαλίσεως, συνιστά επιτακτικό λόγο δημοσίου συμφέροντος που δικαιολογεί την επιβολή περιορισμών τόσο στην άσκηση όσο και στην πρόσβαση στο επάγγελμα του φαρμακοποιού».

Ομοίως, έχει κριθεί ότι «η άσκηση του φαρμακευτικού επαγγέλματος διά της λειτουργίας φαρμακείου, λόγω της στενής συνδέσεώς του με την προστασία της δημόσιας υγείας, αποτελεί αντικείμενο ιδιαίτερης κρατικής μέριμνας και ελέγχου. Πρόκειται, δηλαδή, περί ειδικώς ρυθμιζομένου στο νόμο επαγγέλματος, η άσκηση του οποίου προϋποθέτει τη λήψη διοικητικής αδείας, χορηγουμένης βάσει προϋποθέσεων, οι οποίες αποσκοπούν, μεταξύ άλλων, στην διασφάλιση της αξιουμένης από την έννομη τάξη στο πρόσωπο του φαρμακοποιού εμπιστοσύνης ως προς την ακριβή τήρηση των κανόνων που διέπουν την άσκηση της επαγγελματικής δραστηριότητας της λειτουργίας φαρμακείου» (ΣτΕ Ολομ. 3314/2014)

Συναφώς έχει κριθεί ότι από τις διατάξεις του Ν. 1963/1991 «καταδεικνύεται το, αυτονόητο άλλωστε, έντονο ενδιαφέρον του Κράτους για την ρύθμιση της ασκήσεως του επαγγέλματος του φαρμακοποιού, το οποίο, λόγω της φύσεώς του, συνδέεται αμέσως με την προστασία της δημοσίας υγείας. Ενόψει του δικαιολογημένου αυτού, από την φύση του συγκεκριμένου επαγγέλματος, εντόνου ενδιαφέροντος του Κράτους και προς τον σκοπό της εξασφαλίσεως των καταλλήλων εγγυήσεων για την ορθή άσκησή του, ο νομοθέτης δεν αποκλείεται να θέσει περιορισμούς προς εξασφάλιση της ασκήσεώς του από πρόσωπα, τα οποία έχουν τις απαιτούμενες σωματικές και πνευματικές δυνάμεις για να ανταποκριθούν στις ιδιαίτερες υποχρεώσεις που συνεπάγεται η άσκησή του» (ΣτΕ Ολομ. 2204/2010).

Επίσης, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δυνάμει των α) 19ης Μαΐου 2009 (συνεκδικαζόμενες υποθέσεις C‑171/07 και C‑172/07), και β) 19ης Μαΐου 2009 (υπόθεση C‑531/06) αποφάσεών του έχει αναγνωρίσει πως:

1ον. Τα κράτη-μέλη δύνανται να περιορίσουν τη λιανική πώληση φαρμάκων αποκλειστικά στους φαρμακοποιούς, λόγω των εγγυήσεων που οι τελευταίοι πρέπει να προσφέρουν και των πληροφοριών που οφείλουν να παράσχουν στους καταναλωτές.

2ον. Η διατήρηση του καθεστώτος ιδιοκτησίας/λειτουργίας των φαρμακείων αποκλειστικά στα χέρια των φαρμακοποιών είναι δικαιολογημένη και λειτουργεί ευεργετικά για τους πολίτες και τα εθνικά συστήματα υγείας.

3ον. Τα άρθρα 43 ΕΚ και 48 ΕΚ επιτρέπουν εθνική νομοθετική ρύθμιση μη επιτρέπουσα σε πρόσωπα τα οποία δεν έχουν την ιδιότητα του φαρμακοποιού να διατηρούν και να εκμεταλλεύονται φαρμακείο.

Έτσι, έχει γίνει δεκτό ότι:

α) οι θεραπευτικές των φαρμάκων, οι οποίες τα διαφοροποιούν ουσιαστικά από τα λοιπά προϊόντα, έχουν ως αποτέλεσμα ότι, σε περίπτωση που τα φάρμακα λαμβάνονται χωρίς λόγο ή κατά τρόπο μη σύμφωνο με τις οδηγίες, ενδέχεται να προκαλέσουν σοβαρή βλάβη της υγείας, χωρίς ο ασθενής να είναι σε θέση να το αντιληφθεί κατά τη χορήγηση των φαρμάκων.

β) η προστασία της δημοσίας υγείας περιλαμβάνεται μεταξύ των επιτακτικών λόγων γενικού συμφέροντος οι οποίοι μπορούν να δικαιολογήσουν περιορισμούς στις ελευθερίες που κατοχυρώνει η Συνθήκη, όπως η ελευθερία εγκαταστάσεως. Οι περιορισμοί στις εν λόγω ελευθερίες δύνανται να δικαιολογηθούν από τον σκοπό που συνίσταται στην εγγύηση του ασφαλούς και με ποιοτικά εχέγγυα εφοδιασμού του πληθυσμού με φάρμακα.

γ) τα κράτη μέλη μπορούν να απαιτούν όπως η διανομή των φαρμάκων γίνεται από φαρμακοποιούς που απολαύουν πραγματικής επαγγελματικής ανεξαρτησίας, και  να λαμβάνουν μέτρα για την εξάλειψη ή τον περιορισμό του κινδύνου προσβολής της ανεξαρτησίας αυτής, στο μέτρο που μια τέτοια προσβολή θα μπορούσε να επηρεάσει το επίπεδο της ασφάλειας και της ποιότητας του εφοδιασμού του πληθυσμού με φάρμακα.

δ) ο επαγγελματίας φαρμακοποιός θεωρείται ότι εκμεταλλεύεται το φαρμακείο όχι μόνο με σκοπό την επίτευξη κέρδους, αλλά και υπό μια επαγγελματική προοπτική. Το ατομικό του συμφέρον για την επίτευξη κέρδους μετριάζεται από την κατάρτιση και την επαγγελματική εμπειρία του, καθώς και από την ευθύνη που υπέχει, δεδομένου ότι ενδεχόμενη παράβαση των νομικών κανόνων ή των κανόνων δεοντολογίας θέτει σε κίνδυνο όχι μόνον την αξία της επενδύσεώς του, αλλά και την ίδια την επαγγελματική του υπόσταση.

ε) Σε αντίθεση προς τους φαρμακοποιούς, οι μη φαρμακοποιοί δεν έχουν, εξ ορισμού, κατάρτιση, εμπειρία και ευθύνη αντίστοιχη με εκείνη των φαρμακοποιών. Υπό τις περιστάσεις αυτές, επιβάλλεται η διαπίστωση ότι οι μη φαρμακοποιοί δεν παρέχουν τα ίδια εχέγγυα με τους φαρμακοποιούς.

στ) Στην περίπτωση των παρασκευαστών και των χονδρέμπορων φαρμάκων συντρέχει κίνδυνος, λόγω του ότι αυτοί θα μπορούσαν να πλήξουν την ανεξαρτησία των μισθωτών φαρμακοποιών παρακινώντας τους να διαθέτουν τα φάρμακα τα οποία αυτοί παρασκευάζουν ή εμπορεύονται.

ζ) τα πρόσωπα που εκμεταλλεύονται φαρμακείο και τα οποία δεν έχουν την ιδιότητα του φαρμακοποιού ενδέχεται να πλήξουν την ανεξαρτησία των μισθωτών φαρμακοποιών παρακινώντας τους να διαθέτουν φάρμακα τα οποία δεν τους συμφέρει πλέον να διατηρούν στις αποθήκες τους ή αν τα πρόσωπα αυτά ενδέχεται να προβούν σε μειώσεις των δαπανών λειτουργίας οι οποίες είναι ικανές να επηρεάσουν τον τρόπο λιανικής διανομής των φαρμάκων.

η) ενόψει των κινδύνων για τη δημόσια υγεία και τη δημοσιονομική ισορροπία των συστημάτων κοινωνικής ασφαλίσεως, τα κράτη μέλη μπορούν να αναθέτουν αποκλειστικά στους φαρμακοποιούς τη λιανική πώληση φαρμάκων, λόγω του ότι αυτοί πρέπει να παρέχουν ορισμένα εχέγγυα και λόγω του ότι πρέπει να είναι σε θέση να παρέχουν ορισμένες πληροφορίες στον καταναλωτή.

θ) ο περιορισμός της ιδιοκτησίας και λειτουργίας φαρμακείων αποκλειστικά από φαρμακοποιούς θωρακίζει από τους κινδύνους της σύγκρουσης συμφερόντων που μπορεί να προκύψουν σε περίπτωση κάθετης ολοκλήρωσης του φαρμακευτικού τομέα διασφαλίζοντας τη λελογισμένη χρήση των φαρμακευτικών προϊόντων και την ελάχιστη διατήρηση αποθεμάτων αυτών. Η παρέμβαση επαγγελματιών που είναι ανεξάρτητοι από τον παρασκευαστή, τον πωλητή και/ή τους χονδρεμπόρους διανομής φαρμάκων κρίνεται ζωτικής σημασίας για την εγγύηση της ασφαλούς και ποιοτικής χορήγησης των φαρμακευτικών προϊόντων.

ι) ο περιορισμός της ιδιοκτησίας φαρμακείων αποκλειστικά από φαρμακοποιούς συνεπάγεται διττή κλείδα ασφαλείας για τους πολίτες, δεδομένου ότι φαρμακοποιός τούς εξυπηρετεί αυτοπροσώπως και με ιδία μέσα και συνεπώς είναι υπόλογος σε περίπτωση πρόκλησης βλαβών, γεγονός που τον ενθαρρύνει να αποφύγει τυχόν βλάβες.

ια) η εκμετάλλευση φαρμακείων από μη φαρμακοποιούς, σε αντίθεση προς την εκμετάλλευση φαρμακείων από φαρμακοποιούς, ενδέχεται να αντιπροσωπεύει έναν κίνδυνο για τη δημόσια υγεία και ειδικότερα για την ασφάλεια και την ποιότητα της λιανικής διανομής των φαρμάκων, δεδομένου ότι η επίτευξη κέρδους στο πλαίσιο αυτής της εκμεταλλεύσεως δεν αντισταθμίζεται.

ιβ) η υπερβολική κατανάλωση και/ή λανθασμένη χρήση φαρμάκων από τους πολίτες δύναται να αποβεί εις βάρος των εθνικών συστημάτων υγείας, ως αποτέλεσμα των θεραπευτικών συνεπειών που προκύπτουν από την άσκοπη ή λανθασμένη κατανάλωση των εν λόγω φαρμάκων, καθώς και από την κατασπατάληση οικονομικών πόρων. Ο περιορισμός της ιδιοκτησίας αποκλειστικά στους φαρμακοποιούς συμβάλει στην πρόληψη της ως άνω κατασπατάλησης οικονομικών πόρων, δεδομένου ότι ο ρόλος των φαρμακοποιών προλαμβάνει την υπερκατανάλωση και τη λανθασμένη χρήση των φαρμάκων. 

Επιπροσθέτως θα πρέπει να σημειωθεί ότι στις κυριότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης και συγκεκριμένα στις Γερμανία, Αυστρία, Κύπρος, Δανία, Φινλανδία, Γαλλία, Ιταλία, Ουγγαρία, Λουξεμβούργο, Ισπανία, Σλοβενία και Εσθονία από το 2020, αλλά και σε Τουρκία και Σκόπια, ιδιοκτήτες των φαρμακείων είναι μόνο οι φαρμακοποιοί.

Την ίδια στιγμή σε καμία χώρα όπου επεβλήθη πλήρης απελευθέρωση του ιδιοκτησιακού των φαρμακείων, δεν μειώθηκαν οι τιμές των φαρμάκων και των ειδών που πωλούνται στα φαρμακεία, αλλά αντιθέτως στην πλειοψηφία των περιπτώσεων αυξήθηκαν υπέρμετρα.

            Θα πρέπει να καταστεί σαφές σε όλους ότι το ενωσιακό κεκτημένο δεν εφαρμόζεται à la carte, όπου δηλαδή «συμφέρει» εκείνον που κάθε φορά αναλαμβάνει νομοθετική πρωτοβουλία, αλλά erga omnes.

Εν κατακλείδι – κάνοντας χρήση των σκέψεων του Δικαστηρίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης – μια κράτος-μέλος, όπως π.χ. η Ελλάδα, πράγματι δύναται να επιτρέψει να εκμεταλλεύονται τα φαρμακεία μη φαρμακοποιοί, υπό μία όμως απαραίτητη προϋπόθεση:

Ότι το εν λόγω κράτος-μέλος, η Ελλάδα εν προκειμένω δηλαδή, έχει αποφασίσει συνειδητώς να υποβιβάσει το επίπεδο προστασίας της δημόσιας υγείας που επιθυμεί να διασφαλίσει στους Έλληνες πολίτες, καθώς και τα μέσα για την επίτευξη αυτού του επιπέδου…

 

Με εκτίμηση

 

Ηλίας Ανδρ. Δημητρέλλος

Νομικός Σύμβουλος

Π.Φ.Σ.

Posted in Uncategorized by
Σεπτέμβριος 25, 2017
ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΥ
25 Σεπτεμβρίου 2017

Με κεντρικό μήνυμα «Από την έρευνα στην περίθαλψη: o φαρμακοποιός σας  είναι στην διάθεσή σας», γιορτάζεται σήμερα  25 Σεπτεμβρίου, η Παγκόσμια Ημέρα Φαρμακοποιού.

Στα μηνύματα της η Ένωση Ευρωπαίων Φαρμακοποιών  (PGEU) παραθέτει  αδιάσειστα στοιχεία για την προσφορά του Φαρμακοποιού της Κοινότητας:
• 400.000 Φαρμακοποιοί στην Ευρώπη

• 46.000.000 άνθρωποι  επισκέπτονται καθημερινά τα φαρμακεία σε ολόκληρη τη Ευρώπη

• Τα Φαρμακεία σε 25 Ευρωπαϊκές Χώρες μετέχουν στην εκστρατεία για την επιστροφή και καταστροφή ληγμένων φαρμάκων

• Σε 9 Ευρωπαϊκές χώρες οι πολίτες μπορούν να εμβολιάζονται για την γρίπη στα Φαρμακεία

• Το 98% του πληθυσμού έχει την δυνατότητα να  επισκεφθεί  το κοντινότερο φαρμακείο σε λιγότερα από 30 λεπτά
• Σε 20 Ευρωπαϊκές  χώρες οι πολίτες μπορούν να δεχθούν την υποστήριξη για διακοπή του καπνίσματος στα Φαρμακεία .

Με αφορμή την  Παγκόσμια Ημέρα Φαρμακοποιού  ο πρόεδρος του ΠΦΣ κ. Κυριάκος Θεοδοσιάδης τόνισε: « H σημερινή μέρα μας δίνει την ευκαιρία να αναδείξουμε το σημαντικό ρόλο του Φαρμακοποιού για την κοινωνία σε πανευρωπαϊκό επίπεδο και  να δηλώσουμε την μεγάλη σημασία που έχει ο εμβολιασμός για τον πληθυσμό ιδιαίτερα στην χώρα μας. Ειδικά σήμερα  με αφορμή και την  έξαρση της ιλαράς , είναι  σημαντική η πιστή τήρηση του  Προγράμματος  Εθνικού Εμβολιασμού και ιδιαίτερα η συνεργασία γονέων, παιδιάτρων και φαρμακοποιών».

Ο ΠΡΟΕΔΡΟΣ                                             Ο ΓΕΝ.ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΚΥΡΙΑΚΟΣ ΘΕΟΔΟΣΙΑΔΗΣ                            ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΖΗΚΑΣ
Posted in Uncategorized by
Σεπτέμβριος 25, 2017
Γραφείο Τύπου Υπουργείου ΥγείαςΑθήνα, 25 Σεπτεμβρίου 2017

Με αφορμή δημοσιεύματα στα οποία αναφέρεται ότι παρατηρούνται ελλείψεις στα εμβόλια ιλαράς- παρωτίτιδας- ερυθράς, το υπουργείο Υγείας ενημερώνει ότι υπάρχει επάρκεια σκευασμάτων καθώς τα αποθέματα ανέρχονται σε 100.000 εμβόλια. Οι όποιες  ελλείψεις…

…υπάρχουν αυτές τις μέρες στα φαρμακεία, οφείλονται στην αυξημένη ζήτηση λόγω της σύστασης της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών για άμεσο εμβολιασμό ενηλίκων και παιδιών (επισυνάπτεται εκ νέου η σχετική εγκύκλιος του υπουργείου Υγείας) εξαιτίας της επιδημικής έξαρσης ιλαράς σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, πρόσφατα και στην Ελλάδα.

Γι αυτό το λόγο, ο ΕΟΦ μετά από συνεννόηση με τις φαρμακευτικές εταιρείες που εισάγουν τα εν λόγω εμβόλια, διασφάλισε ότι α) από αύριο θα ανανεωθεί το stock των φαρμακείων και των φαρμακαποθηκών και β) από εδώ και στο εξής ο εφοδιασμός θα είναι συχνότερος λόγω της αυξημένης ζήτησης.

Τέλος, όσον αφορά τους πληθυσμούς Ρομά, το ΚΕΕΛΠΝΟ πραγματοποιεί από τον Αύγουστο, με κινητή μονάδα, έκτακτη δράση εμβολιασμού σε παιδιά. Μέχρι και την περασμένη Παρασκευή πραγματοποιήθηκαν 1.056 εμβολιασμοί  για ιλαρά- παρωτίτιδα- ερυθρά και η δράση συνεχίζεται μέχρι να εμβολιαστούν τα παιδιά Ρομά σε όλους τους καταυλισμούς της επικράτειας.

Posted in Uncategorized by
Σεπτέμβριος 22, 2017

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ
ΥΠΟΥΡΓΕΙΟ ΥΓΕΙΑΣ
ΓΕΝΙΚΗ Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
& ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ ΥΓΕΙΑΣ
Δ/ΝΣΗ ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ
ΤΜΗΜΑ Α΄
Αθήνα, 21/9/2017
Αρ. Πρωτ. Γ1α/Γ.Π.οικ. 71179
Πληροφορίες: Ε. Γκαρέτσου
Ταχ. Διεύθυνση: Αριστοτέλους 19
Ταχ. Κώδικας: 101 87
Τηλέφωνο: 2132161327
1. FAX: 2132161907
2. Email: ddy@moh.gov.gr
3. egaretsou@moh.gov.gr
4.
ΠΡΟΣ: ΟΠΩΣ Ο ΠΙΝΑΚΑΣ ΔΙΑΝΟΜΗΣ

 

ΘΕΜΑ: «Οδηγίες για την Εποχική Γρίπη 2017-2018 – Αντιγριπικός Εμβολιασμός»
Σχετ.:
1. Το ΠΔ 106/2014 (ΦΕΚ 173, τ.Β΄/29-8-2014) «Οργανισμός του Υπουργείου Υγείας», όπως ισχύει έως σήμερα
2. Το ΠΔ με αρ. 73/23-9-2015 (ΦΕΚ 116,τ.Α΄,23/9/2015) «Διορισμός Αντιπροέδρου της κυβέρνησης, Υπουργών,
Αναπληρωτών Υπουργών και Υφυπουργών»
3. Η Υπουργική Απόφαση με αρ. πρωτ. Α1β/Γ.Π.οικ.77529/2015 (ΦΕΚ2200,τ. Β΄,13-10-2015) «Μεταβίβαση
αρμοδιοτήτων και του δικαιώματος υπογραφής εγγράφων «Με εντολή Υπουργού» στον Γενικό Γραμματέα
Δημόσιας Υγείας» όπως έχει τροποποιηθεί και ισχύει
4. Ο Ν. 4368/21-2-2016, ΦΕΚ 21, τ. Α’ , 21-2-2016 «Μέτρα για την επιτάχυνση του κυβερνητικού έργου και άλλες
διατάξεις»
5. Ο Ν. 4270/28-6-2014, ΦΕΚ 143, τ. Α΄, 28-6-2014 «Αρχές δημοσιονομικής διαχείρισης και εποπτείας (ενσωμάτωση
της οδηγίας 2011/85/ΕΕ)- δημόσιο λογιστικό και άλλες διατάξεις»
6. Ο Ν. 4238/17-2-2014, ΦΕΚ 38, τ. Α΄/17-2-2014 «Πρωτοβάθμιο Εθνικό Δίκτυο Υγείας (ΠΕΔΥ), αλλαγή σκοπού
Ε.Ο.Π.Υ.Υ. και λοιπές διατάξεις»
7. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Παιδείας, Δικαιοσύνης, Εργασίας, Κοινωνικής Ασφάλισης,
Υγείας & Οικονομικών με αρ. πρωτ. Α3(γ)ΓΠ/οικ. 25132/4-4-2016, ΦΕΚ 908, τ. Β, 4-4-2016 «Ρυθμίσεις για τη
διασφάλιση της πρόσβασης των ανασφαλίστων στο Δημόσιο Σύστημα Υγείας»
8. Η Κοινή Υπουργική Απόφαση των Υπουργών Οικονομικών, Υγείας & Εργασίας με αρ. πρωτ. οικ. 56432/28-6-2014,
ΦΕΚ 1753, τ. Β, 28-6-2014 «Καθορισμός προϋποθέσεων, κριτηρίων και διαδικασιών πρόσβασης στο σύστημα
φαρμακευτικής περίθαλψης ανασφάλιστων και οικονομικά αδυνάτων πολιτών»
9. Η με αρ. πρωτ. Υ1/Γ.Π.οικ.100237/18-11-2014 εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας « Εμβολιασμός άπορων και
ανασφάλιστων πολιτών»(ΑΔΑ: ΒΖΦΓΘ-6ΤΒ)
10. Το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2017 (ΑΔΑ:9 Ο7Η465ΦΥΟ-2ΒΦ)
11. Το Πρόγραμμα Εμβολιασμών Ενηλίκων 2017 (ΑΔΑ : Ω8ΛΔ465ΦΥΟ-9ΜΑ)
12. Τα Πρακτικά της από 6/9/2017 συνεδρίασης της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών
13. Το από 8/9/2017 ηλεκτρονικό μήνυμα του ΕΟΦ « Αντιγριπικά εμβόλια που κυκλοφορούν στην ελληνική αγορά για το
έτος 2017-2018»
14. Το από 12/9/2017 ηλεκτρονικά μήνυμα του ΕΟΦ με θέμα «Σύνθεση αντιγριπικού εμβολίου 2017-2018»
15. Η ετήσια έκθεση του ΚΕΕΛΠΝΟ για την δραστηριότητα της γρίπης στην Ελλάδα (2016-2017)
16. Το με αρ. πρωτ. Υ1/Γ.Π.114971/11-2-2014 (ΦΕΚ 388,τ. Β΄/18-2-2014)Υπουργική Απόφαση «Μέτρα, όροι και
διαδικασίες για την πρόληψη και τον έλεγχο των λοιμώξεων που συνδέονται με τη νοσηλεία των ασθενών στους
Χώρους Παροχής Υγείας»

.
Α. ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ – ΕΠΙΔΗΜΙΟΛΟΓΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ – ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ
Η διαχρονική παρακολούθηση του νοσήματος στην Ελλάδα δείχνει ότι η
δραστηριότητα της εποχικής γρίπης συνήθως αρχίζει να αυξάνεται κατά τον Ιανουάριο,
ενώ κορυφώνεται κατά τους μήνες Φεβρουάριο – Μάρτιο. Συγκεκριμένα κατά την
2
περίοδο γρίπης 2016-2017 το επιδημικό κύμα ξεκίνησε την εβδομάδα 52/2016 (25
Δεκεμβρίου 2016–1 Ιανουαρίου 2017), κορυφώθηκε την εβδομάδα 1/2017 με σταδιακή
πτώση από την εβδομάδα 6/2017 και μετά.
Κάθε επιδημική έξαρση της γρίπης εισβάλει ταχύτατα, με αποτέλεσμα να είναι
δύσκολη η πρόβλεψη του χρόνου αλλά και του τόπου εκδήλωσής της, ενώ συχνά
προκαλεί την αποδιοργάνωση της επαγγελματικής και της κοινωνικής ζωής, την
υπέρμετρη αύξηση της κατανάλωσης φαρμάκων και όχι σπάνια, την αύξηση της
θνησιμότητας. Οι τοπικοί εποχικοί παράγοντες που ευνοούν τον ταχύτατο τρόπο
μετάδοσης του ιού της γρίπης μέσω σταγονιδίων καθιστούν αναποτελεσματική την
πρόληψη μόνο με τους κλασσικούς τρόπους (π.χ. αποφυγή συγχρωτισμού σε κλειστούς
χώρους, απομόνωση πασχόντων, μέτρα ατομικής υγιεινής κλπ.).
Ο αποτελεσματικότερος τρόπος πρόληψης είναι ο εμβολιασμός με το
αντιγριπικό εμβόλιο, το οποίο, όταν χορηγηθεί σωστά και έγκαιρα, καλύπτει σε
υψηλό ποσοστό και προφυλάσσει από τη μετάδοση του ιού της γρίπης συμβάλλοντας
μεταξύ άλλων στην μείωση απουσιών από την εργασία και το σχολείο και κάθε άλλη
κοινωνική εκδήλωση.
Όπως κάθε χρόνο και επειδή ο ιός της γρίπης μεταλλάσσεται σε διαφορετικούς
υπο-ορότυπους, έτσι και για την περίοδο 2017-2018 η σύνθεση του αντιγριπικού
εμβολίου περιέχει τα εγκεκριμένα στελέχη του ιού, σύμφωνα με τις συστάσεις του
Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ).
Για τη φετινή περίοδο μπορεί να συνταγογραφείται οποιοδήποτε αντιγριπικό
εμβόλιο του οποίου η σύνθεση περιέχει τα εγκεκριμένα στελέχη (που διαθέτουν άδεια
κυκλοφορίας) από τον Ελληνικό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΟΦ), σύμφωνα με το Εθνικό
Πρόγραμμα Εμβολιασμών.
Επισημαίνεται ότι μέσω των συστημάτων φαρμακοεπαγρύπνισης που λειτουργούν
διεθνώς, δεν έχουν καταγραφεί σοβαρές συστηματικές παρενέργειες του αντιγριπικού
εμβολίου.

 

Β. ΓΕΝΙΚΕΣ ΟΔΗΓΙΕΣ ΧΟΡΗΓΗΣΗΣ ΕΜΒΟΛΙΟΥ
Στα παιδιά μέχρι την ηλικία των 3 ετών χορηγείται η μισή δόση του τριδύναμου
εμβολίου ενηλίκων. Μετά την ηλικία αυτή συνιστάται η χορήγηση αντιγριπικών
εμβολίων τύπου ενηλίκου (τριδύναμου η τετραδύναμου).
3
Το αντιγριπικό εμβόλιο πρέπει να χορηγείται έγκαιρα και πριν την έναρξη της
συνήθους περιόδου εμφάνισης της έξαρσης των κρουσμάτων γρίπης, δεδομένου ότι
απαιτούνται περίπου 2 εβδομάδες για την επίτευξη ανοσολογικής απάντησης.
 Ο αντιγριπικός εμβολιασμός συνιστάται σε όλα τα άτομα ηλικίας
μεγαλύτερης των 6 μηνών (εφόσον το επιθυμούν)
 Ο αντιγριπικός εμβολιασμός περιλαμβάνει 1 μόνο δόση του εμβολίου.

 

Γ. ΟΜΑΔΕΣ ΑΥΞΗΜΕΝΟΥ ΚΙΝΔΥΝΟΥ
Eίναι ιδιαιτέρως σημαντικό ο αντιγριπικός εμβολιασμός να εφαρμόζεται σε
άτομα (ενήλικες και παιδιά) που ανήκουν στις καλούμενες ομάδες αυξημένου
κινδύνου.
Οι ομάδες αυξημένου κινδύνου είναι οι εξής:
1. Εργαζόμενοι σε χώρους παροχής υπηρεσιών υγείας (ιατρονοσηλευτικό προσωπικό
και λοιποί εργαζόμενοι).
2. Άτομα ηλικίας 60 ετών και άνω
3. Παιδιά και ενήλικες που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους από τους παρακάτω
επιβαρυντικούς παράγοντες ή χρόνια νοσήματα:
 Άσθμα ή άλλες χρόνιες πνευμονοπάθειες
 Καρδιακή νόσο με σοβαρές αιμοδυναμικές διαταραχές
 Ανοσοκαταστολή (κληρονομική ή επίκτητη εξαιτίας νοσήματος ή θεραπείας).
 Μεταμόσχευση οργάνων
 Δρεπανοκυτταρική νόσο (και άλλες αιμοσφαιρινοπάθειες)
 Σακχαρώδη διαβήτη ή άλλο χρόνιο μεταβολικό νόσημα
 Χρόνια νεφροπάθεια
4. Νευρομυϊκά νοσήματα
5. Έγκυες γυναίκες ανεξαρτήτου ηλικίας κύησης.
6. Λεχωίδες
7. Θηλάζουσες
8. Άτομα με Δείκτη Μάζας Σώματος(BMI) μεγαλύτερης των 40 kg/m2
9. Παιδιά που παίρνουν ασπιρίνη μακροχρόνια (π.χ. για νόσο Kawasaki,
ρευματοειδή αρθρίτιδα και άλλα) για τον πιθανό κίνδυνο εμφάνισης συνδρόμου Reye
μετά από γρίπη.
4
10. Άτομα που βρίσκονται σε στενή επαφή με παιδιά μικρότερα των 6 μηνών ή
φροντίζουν άτομα με υποκείμενο νόσημα, τα οποία διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο
επιπλοκών από τη γρίπη.
11. Οι κλειστοί πληθυσμοί (προσωπικό και εσωτερικοί σπουδαστές γυμνασίων-
λυκείων, στρατιωτικών και αστυνομικών σχολών, ειδικών σχολείων ή σχολών,
τρόφιμοι και προσωπικό ιδρυμάτων κ.ά.). Στρατεύσιμοι στα κέντρα κατάταξης και
ειδικά όσοι κατατάσσονται κατά τους χειμερινούς μήνες (Οκτώβριο –Μάρτιο).
12. Επαγγελματίες όπως πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, κτηνίατροι, εκτροφείς, σφαγείς
και γενικά άτομα που έρχονται σε συστηματική επαφή με πουλερικά
Δ. ΟΔΗΓΙΕΣ
 Ο ΕΟΦ να μεριμνήσει για την επάρκεια του εμβολίου στην ελληνική αγορά καθ’
όλη την περίοδο μετάδοσης του ιού της γρίπης.
 Οι Διοικητές των ΥΠΕ, οι Γενικοί Διευθυντές Δημόσιας Υγείας & Κοινωνικής
Μέριμνας των Περιφερειών, οι Διευθυντές Δημόσιας Υγείας & Κοινωνικής
Μέριμνας των Περιφερειακών Ενοτήτων, καθώς και οι Δήμαρχοι των
Καλλικρατικών Δήμων της χώρας καλούνται να συμμετέχουν στο πλαίσιο των
αρμοδιοτήτων τους και σε συνεργασία με το ΚΕΕΛΠΝΟ στην οργάνωση από
κοινού δράσεων ενημέρωσης του κοινού και ειδικών πληθυσμών (π.χ. σχολεία
κ.λ.π.) τόσο για τη γρίπη όσο και για τη σπουδαιότητα του αντιγριπικού
εμβολιασμού μέσω της διανομής έντυπου υλικού, ομιλιών, κοινωνικών
μηνυμάτων στα Μ.Μ.Ε. κ.λ.π.
 Επισημαίνεται ότι η έγκαιρη αποστολή κλινικών δειγμάτων (ρινικού ή/και
φαρυγγικού επιχρίσματος ή φαρυγγικού εκπλύματος) των ύποπτων
κρουσμάτων γρίπης στα Κέντρα Αναφοράς Γρίπης (σε επαρκή αριθμό και
κατάλληλη συντήρηση), ώστε να διερευνώνται εργαστηριακά και να
ταυτοποιούνται τα κυκλοφορούντα στελέχη γρίπης, θα γίνεται σύμφωνα με τις
οδηγίες του ΚΕΕΛΠΝΟ.
Υπενθυμίζεται ότι η Ελλάδα, όπως και άλλα Ευρωπαϊκά Κράτη, μέσω του Κέντρου
Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) έχει συγκροτήσει δίκτυα
επιτήρησης, μέσω των οποίων παρακολουθείται η δραστηριότητα της γρίπης καθώς
και τα κυκλοφορούντα στελέχη του ιού με την εργαστηριακή επιτήρηση, μέσω των
Κέντρων Αναφοράς Γρίπης. Αυτά είναι τα εξής:
5
 Για τη Βόρεια Ελλάδα, το Β΄ Εργαστήριο Μικροβιολογίας στο
Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης
 Για τη Νότια Ελλάδα, το Ελληνικό Ινστιτούτο Παστέρ.
Η δήλωση κάθε εργαστηριακά επιβεβαιωμένου κρούσματος γρίπης γίνεται στο
ΚΕ.ΕΛ.Π.ΝΟ.
 Τα άτομα τα οποία ανήκουν στις ομάδες αυξημένου κινδύνου συνιστάται να
προσέρχονται έγκαιρα στις μονάδες υγείας με την έναρξη συμπτωμάτων για
ιατρική διάγνωση και θεραπεία.

Ε. ΙΑΤΡΟΝΟΣΗΛΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΚΑΙ ΛΟΙΠΟΙ ΕΡΓΑΖΟΜΕΝΟΙ ΣΤΟΥΣ
ΦΟΡΕΙΣ ΥΓΕΙΑΣ
Οι εργαζόμενοι στις υπηρεσίες υγείας βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο να
προσβληθούν από λοιμώξεις κατά την εργασία και να τις μεταδώσουν στους
συναδέλφους, τους ασθενείς και τις οικογένειες τους. Η ανοσοποίηση έναντι της γρίπης
του προσωπικού των φορέων παροχής υπηρεσιών υγείας προστατεύει όχι μόνο τους
εμβολιασμένους αλλά λειτουργεί και ως φραγμός κατά της μετάδοσης της γρίπης και
μάλιστα σε άτομα με αντένδειξη εμβολιασμού (π.χ. βρέφη κάτω των 6 μηνών,
αλλεργικά άτομα κ.α.) ή με χαμηλή ανοσολογική απόκριση και συμβάλλει στην
απρόσκοπτη διατήρηση της παροχής υγειονομικής περίθαλψης κατά τη διάρκεια της
κορύφωσης της εποχικής γρίπης. Ιδιαίτερα το προσωπικό των Μονάδων Εντατικής
Θεραπείας συμπεριλαμβανομένων και των Μονάδων Νεογνών, των Μονάδων
Αυξημένης Φροντίδας, των Μονάδων Ειδικών Λοιμώξεων, των ειδικών Μονάδων
Ανοσοκατεσταλμένων και των Τμημάτων Επειγόντων Περιστατικών (ΤΕΠ) οφείλει
να είναι στο σύνολό του εμβολιασμένο
Επιπρόσθετα, με στόχο την αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης των επαγγελματιών
υγείας, συστήνεται στο ΚΕΕΛΠΝΟ υπό την εποπτεία της Γενικής Γραμματείας
Δημόσιας Υγείας Συντονιστική Επιτροπή, η οποία σε συνεργασία με τις Επιτροπές
Νοσοκομειακών Λοιμώξεων, τον Νοσηλευτή Επιτήρησης Λοιμώξεων και τη Διοίκηση
των Νοσοκομείων θα λάβει όλα τα απαραίτητα μέτρα προκειμένου να διευκολυνθεί και
να ολοκληρωθεί απρόσκοπτα ο εμβολιασμός των εργαζομένων και για τη χρονική
περίοδο 2017-2018.
Η Δ/νση Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης του Υπουργείου Υγείας παρακαλείται να
αναρτήσει στην ιστοσελίδα του Υπουργείου, την παρούσα εγκύκλιο.
6
Το Γραφείο Τύπου και Δημοσίων Σχέσεων του Υπουργείου Υγείας παρακαλείται όπως
εκδώσει Δελτίο Τύπου προκειμένου να ενημερώσει σχετικά όλα τα έντυπα και
ηλεκτρονικά μέσα.
Τέλος, το ΚΕΕΛΠΝΟ θα αποστείλει την ετήσια έκθεση επιδημιολογικής επιτήρησης
της γρίπης για την περίοδο 2017-2018 στη Δ/νση Δημόσιας Υγείας του Υπουργείου
Υγείας και θα ενημερώνει εβδομαδιαία για την πρόοδο της εμβολιαστικής κάλυψης.

 

Ο ΓΕΝΙΚΟΣ ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ
ΔΗΜΟΣΙΑΣ ΥΓΕΙΑΣ

 

ΙΩΑΝΝΗΣ ΜΠΑΣΚΟΖΟΣ

Posted in Uncategorized by
Σεπτέμβριος 21, 2017

ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ 2017

 

fspierias.gr

Ξεκινησε η λειτουργια του websiteτου συλλογου. Στην ηλεκτρονικη σελιδα  www.fspierias.gr μπορειτε να βρειτε ολες τις πληροφοριες που αφορουν τον συλλογο και την λειτουργια του φαρμακειου μας. Μπορειτε να δειτε τα εφημερευοντα φαρμακεια της Κατερινης και απο την νεα χρονια και των μεγαλων δημων της Πιεριας.

Επισης ,στην ενοτητα ανακοινωσεις, αναρτωνται ολες οι πληροφοριες που αφορουν τα φαρμακεια μας και στελνει ο Π.Φ.Σ. στον συλλογο, καθως επισης και οι ενημερωσεις του συλλογου που πλεον θα  ειναι ολες ηλεκτρονικες. Η ενημερωση με αποστολη εγγραφων θα γινεται μονο οταν υπαρχει σοβαρος λογος. Θα πρεπει λοιπον να ενημερωνεστε καθημερινα απο την ιστοσελιδα μας.

ΛΗΞΙΠΡΟΘΕΣΜΑ

Ο  Φ.Σ.Πιεριας  αντεδρασε γρηγορα στην συγκεντρωση των εγγραφων απο τους συναδελφους και ηταν απο τους πρωτους συλλογους που εστειλαν τα εγγραφα που επρεπε να συγκεντρωσουν στην  ΚΜΕΣ. Ευχαριστουμε τους συναδελφους για την γρηγορη ανταποκριση τους στο καλεσμα του συλλογου για την συγκεντρωση των δηλωσεων.

Οσον αφορα την πληρωμη ,επειδη καθυστερουν οι μεγαλοι συλλογοι να συγκεντρωσουν  τα απαραιτητα εγγραφα απο τα μελη τους, ο Π.Φ.Σ. θα ζητησει να πληρωθουν οι συλλογοι που ειναι ετοιμοι. Απ’οτι γνωριζουμε μεχρι 30/9 εχει ζητηθει απο τους μεγαλους συλλογους να καταθεσουνν  τα δικαιολογητικα τους.ε Ελπιζουμε μεχρι τα μεσα Οκτωβρη να πληρωθουμε. Εχει ΄τραβηξει’   πολυ καιρο αυτο το θεμα (4/2017 ηρθε η κατασταση με τα ονοματα στο συλλογο) .Κανουμε υπομονη……..

ΠΛΗΡΩΜΕΣ

Παγιωνεται το θεμα των πληρωμων των φαρμακων στο τελος του καθε μηνα. Με την διπλη πληρωμη του Αυγουστου δοθηκε μια «καλη ανασα»  σε ολους μας. Ελπιζουμε να συνεχισει ετσι.

Οσον αφορα τα αναλωσιμα και ιατροτεχνολογικα, παρολο που οι ρυθμοι εκκαθαρισης ειναι πιο γρηγοροι, ειμαστε ακομα πολυ πισω απο τα συμφωνημενα. Επειδη απο τον Απριλιο και μετα οι γνωματευσεις ηταν μονο ηλεκτρονικες τα λαθη περιοριζονται πολυ.

Πρεπει να ειμαστε πολυ προσεκτικοι κατα το κλεισιμο των υποβολων,ειδικα οσον αφορα τα τιμολογια,τις διαγραφες και διπλες υποβολες  και τα δικαιολογητικα που βαζουμε στον φακελλο.

ΚΑΛΟ ΦΘΙΝΟΠΩΡΟ

 

Ο

ΠΡΟΕΔΡΟΣ

ΚΟΥΙΜΤΖΙΔΗΣ ΛΕΥΤΕΡΗΣ

Posted in Uncategorized by